ΓΡΑΜΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΟ



Ένας αναρχικός ανθρωπολόγος μιλάει για την πανδημία

Καλησπέρα, καλώς ήρθατε στην στήλη «Ειρκτή». Lasciate ogne speranza voi ch’ intrate.

   


Το Νεοϋορκέζικο μαρξιστικό-σοσιαλιστικό περιοδικό Jacobin δημοσιεύει για πρώτη φορά το τελευταίο άρθρο του ανθρωπολόγου και αναρχικού ακτιβιστή David Graeber, λίγο πριν πεθάνει ξαφνικά τον Σεπτέμβρη το 2020, όπου αναφέρεται στο πως εργαλιοποιήθηκε από την άρχουσα τάξη η πανδημία και με πολύ απλά λόγια τι θα μπορούσαμε να κάνουμε αυτή την φορά για να μην βάλουμε πλάτη ξανά ώστε να ξελασπώσουν πάλι οι πλούσιοι (όπως με την χρηματοπιστωτική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας), όταν και αν τελειώσει όλο αυτό. Προφανώς το κείμενο μιλάει με δεδομένα του 2020, ωστόσο το μήνυμά του είναι καθολικό και υπερβαίνει λεπτομέρειες.


Λίγα λόγια για τον David Graeber:


Γεννημένος στην Αμερική το 1961, είχε σπουδάσει ανθρωπολογία και εθνογραφία και έχει εργαστεί ως καθηγητής στην Σχολή Οικονομικών του Λονδίνου και βοηθός καθηγητή στο Γέηλ. Είναι γνωστός για τον αναρχικό κινηματικό ακτιβισμό του καθώς ήταν από της ηγετικές μορφές πίσω από το κίνημα Occupy στην Wall Street το 2011. Το σύνθημα μάλιστα που κυριάρχησε εκείνες τις μέρες «Είμαστε το 99%» (αναφερόμενο στην εργατική τάξη σε αντιδιαστολή με το 1% που είναι η ελίτ που έχει υπερσυγκεντρώσει άνισα όλον τον πλούτο δημιουργώντας χαοτικό χάσμα) πιστώνεται και σε αυτόν μεταξύ άλλων μορφών του κινήματος. Έχει εκδώσει πολλούς τίτλους βιβλίων, μεταξύ άλλων τα: Απόσπασμα μιας αναρχικής ανθρωπολογίας, Χρέος: Τα πρώτα 5000 χρόνια, Στο λυκόφως των πρωτοποριών και το Bullshit Jobs:The Rise of Pointless Work and What We Can Do About It. Έφυγε ξαφνικά από την ζωή τον Σεπτέμβρη του 2020.


Μετά την πανδημία, δεν πρέπει να επιστρέψουμε στον ύπνο μας.


   Κάποια στιγμή στους επόμενους μήνες, αυτή η κρίση θα λήξει, και θα είμαστε σε θέση να επιστρέψουμε ξανά στις «ανούσιες» δουλειές μας. Για πολλούς, αυτό θα είναι σαν να ξυπνάνε από ένα όνειρο.


   Τα ΜΜΕ και η πολιτική ελίτ , θα προσπαθήσουν σίγουρα να μας ενθαρρύνουν να το σκεφτούμε έτσι. ‘Έτσι ακριβώς συνέβη και μετά την οικονομική κρίση του 2008. Υπήρξε μια έκλαμψη προβληματισμού τότε. (Τι είναι τα «οικονομικά»; Είναι τα χρέη των άλλων; Τι είναι χρήμα; Είναι και αυτό χρέος; Τι είναι χρέος; Μήπως είναι απλά μια υπόσχεση; Αν το χρήμα και το χρέος είναι απλά μια συλλογή υποσχέσεων που κάνουμε μεταξύ μας, δεν θα μπορούσαμε πολύ εύκολα να δώσουμε διαφορετικές υποσχέσεις;) Αυτό το παραθυράκι κλείστηκε αμέσως από αυτούς που επιμένουν να το βουλώσουμε, να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε και να γυρίσουμε στις δουλειές μας, ή έστω να αρχίσουμε να ανυπομονούμε γι αυτό.


   Την προηγούμενη φορά, οι περισσότεροι την πατήσαμε. Είναι κρίσιμο να μην την πατήσουμε αυτή την φορά.


   Επειδή, στην πραγματικότητα η κρίση που μόλις βιώσαμε, ήταν όντως σαν να ξυπνάμε από ένα όνειρο, και να ερχόμαστε σε σύγκρουση με την πραγματικότητα της ανθρώπινης ζωής, η οποία μας δείχνει ότι είμαστε εύθραυστα όντα που φροντίζουν ο ένας τον άλλον, και αυτοί που αναλαμβάνουν αυτή την φροντίδα για να είμαστε οι υπόλοιποι εμείς ζωντανοί, είναι υπερφορολογημένοι, κακοπληρωμένοι και καθημερινά ταπεινωμένοι. Και από την άλλη υπάρχει μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων που δεν κάνουν τίποτα άλλο στην ζωή τους παρά να κλωθογυρίζουν τις φαντασίες τους, να αποσκοπούν στα κέρδη, και γενικά να κλείνουν τον δρόμο αυτών που δημιουργούν, επιδιορθώνουν, κινούν και μετακινούν πράματα, ή φροντίζουν για τις ανάγκες των άλλων ατόμων. Είναι επιτακτική ανάγκη να μην επανέλθουμε σε μια πραγματικότητα όπου όλα αυτά βγάζουν κάπως ένα ανεξήγητο νόημα, όπως τα παράλογα πράματα που βλέπουμε στα όνειρά μας.


   Τι θα λέγατε για το εξής: Ας πάψουμε να αντιμετωπίζουμε ως απόλυτα φυσιολογικό το γεγονός ότι όσο πιο εμφανώς η δουλειά κάποιου ωφελεί άλλους, τόσο το λιγότερο αυτός θα πληρωθεί γι’ αυτή την δουλειά. ‘Η να επιμένουμε ότι η οικονομία είναι ο καλύτερος τρόπος για απευθείας μακροπρόθεσμες επενδύσεις ακόμη και αν αυτές μας οδηγούν ταχύτατα να καταστρέψουμε σχεδόν όλη την ζωή στον πλανήτη;


   Αντ΄αυτού, όταν η τωρινή επείγουσα κατάσταση ανακηρυχθεί λήξασα, γιατί να μην θυμηθούμε τι όντως μάθαμε: ότι αν η «οικονομία» σημαίνει κάτι, αυτό είναι το γεγονός ότι παρέχουμε ο ένας στον άλλον τα απαραίτητα για να ζούμε (με κάθε έννοια των όρων αυτών), και ότι αυτό που αποκαλούμε «αγορά» είναι σε μεγάλο βαθμό απλά ένα σύνολο των αναγκών των πλουσίων, οι περισσότεροι από αυτούς είναι το λιγότερο ελαφρώς ανισόρροποι, και οι πιο ισχυροί εξ αυτών ήδη μελετούσαν τα σχέδια για τα καταφύγια στα οποία σχεδίαζαν να διαφύγουν, αν τελικά όλοι εμείς συλλογικά, σύμφωνα με τις διαλέξεις που έδιναν τα τσιράκια τους, υστερούμαστε βασικής κοινής λογικής ελλιπή την ώστε να κάνουμε το οτιδήποτε για τις επερχόμενες καταστροφές.


   Μπορούμε αυτή την φορά να τους αγνοήσουμε;


   Η περισσότερη δουλειά που κάνουμε προς το παρόν είναι στο φάσμα των ονείρων που βλέπουμε κατά την διάρκεια του ύπνου. Υπάρχει μόνο για να υπάρχει, για να κάνει τους πλούσιους να αισθάνονται καλά για τους εαυτούς τους, ή για να κάνει τους φτωχούς ανθρώπους να νιώσουν άσχημα για τους ίδιους. Και αν απλώς σταματούσαμε, ίσως να ήταν πιθανό να δώσουμε στους εαυτούς μας μια πιο λογική υπόσχεση: για παράδειγμα, να δημιουργήσουμε μια «οικονομία» που μας δίνει τη δυνατότητα να φροντίσουμε όντως τους ανθρώπους που φροντίζουν εμάς.


Αρχικό άρθρο: 

https://jacobinmag.com/2021/03/david-graeber-posthumous-essay-pandemic


Μετάφραση για την Ειρκτή: Παπαγεωργόπουλος Σταύρος

No comments:

Powered by Blogger.