Ticker

6/recent/ticker-posts

Ad Code

 

Θεωρίες συνωμοσίας και οι υποστηρικτές τους - Η πολλαπλότητα των θεωριών συνωμοσίας


Οnline  δημοσίευση 21 Oκτωβρίου 2020


Forum der Psychoanalyse – Springer Medizin Verlag


Jürgen Körner


Verschwörungstheorie und ihre Anhänger - Conspiracy theories and their supporters

 


Στην επίκαιρη συζήτηση  - η οποία διεξάγεται με ένταση - σχετικά με το ζήτημα της πανδημίας και των συνεπειών της, συμμετέχουν αρκετοί πολίτες, οι οποίοι εκφράζουν την δυσπιστία τους ενώπιον των διατυπώσεων και ισχυρισμών από πολιτικούς κι επιστήμονες. Οι πολίτες αυτοί ισχυρίζονται ότι ο ιός εξαπλώθηκε από κακεντρεχή άτομα ή εχθρικές δυνάμεις με κακές προθέσεις, στην βάση των οποίων βρίσκονται εγωιστικά συμφέροντα. Τέτοιου είδους θεωρίες συνωμοσίας εξαπλώνονται πάντα, όταν οι άνθρωποι ερχόμενοι αντιμέτωποι με γεγονότα που τους ξαφνιάζουν και τους προκαλούν φόβο – οπότε, καλούνται να τα επεξεργαστούν. Η δημοσίευση αυτή φιλοδοξεί να δώσει μια σφαιρική εικόνα της ιστορίας των θεωριών συνωμοσίας και να διερευνήσει το ερώτημα ποια πρόσωπα και για ποιους λόγους έχουν την τάση να έλκονται από αυτές τις θεωρίες. Στην βάση μιας ψυχοδυναμικής θεώρησης, πρόκειται για ανθρώπους, οι οποίοι εν μέρει εξαιτίας ασυνείδητων κινήτρων, έχουν την τάση να καταλογίζουν εχθρικές προθέσεις σε άλλους. Οι άνθρωποι αυτοί αισθάνονται ότι πρέπει να αμυνθούν, ακόμη και με την βία. Μέσα από παράλληλες διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα σε συγκρουσιακές ψυχοθεραπευτικές καταστάσεις – αναδύονται μερικές πρώτες προτάσεις για την αντιμετώπιση των οπαδών μιας θεωρίας συνωμοσίας.


[Σ.τ.μ. Η χρήση της λέξης υποστηρικτής θεωριών συνωμοσίας αναφέρεται σε ανθρώπους που εμφορούνται από μια εκτεταμένα άκαμπτη βεβαιότητα ως προς το αληθές της ’’υπόθεσης’’ που υπερασπίζονται. Οι εξωστρεφείς, ρητές διατυπώσεις, η συνολική ένταση πάνω στην διχοτόμηση καλού/κακού, ευνοικού/απειλητικού - φέρουν κάτι από τα πάθη του ζηλωτή μιας ακόμη συντηρητικής πρωτοπορείας κι επαναφέρουν θρησκευτικού τύπου εμπειρίες. Επί του παρόντος οι θεωρίες συνωμοσίας μοιάζει να τέμνουν τον άξονα που ορίζει η γενικευμένη καχυποψία και η διευρυμένη κρίση εμπιστοσύνης. Ο συγγραφέας αυτής της μονογραφίας παίρνει την σκυτάλη από την αναγνώριση του παρανοειδούς στοιχείου ως μια διάσταση του ανθρώπινου. Μας αφηγείται τι έμαθε από τους παραβατικούς εφήβους που συνεργάστηκε ως ψυχοθεραπευτής τους. Μας μιλάει για τα προβλήματα αυτονομίας και αυτοεκτίμησης κάποιων πελατών του. ¨Όμως τι είναι αυτό που μπορεί να απειλείται στον πολιτισμό μας από την υποτιθέμενη εξάπλωση των θεωριών συνωμοσίας στον πληθυσμό;]


{key words: πρωταρχική εμπιστοσύνη, αμφιβολία, προβολή, παρανοειδές, proactiv, εσωτερισμός, αρχή της πραγματικότητας}        


Πολλαπλότητα των θεωριών συνωμοσίας 


Η παγκόσμια κρίση που πυροδότησε ο κορωνοιός προκάλεσε μια σειρά από μερικούς παράξενους ισχυρισμούς που αναφέρονται σε αυτόν ή αυτούς που την προκάλεσαν (Nocum and Lamberty 2020). Σύμφωνα με αυτές τις απόψεις, ο Bill Gates πρωτοστάτησε στην δημιουργία του ιού, με σκοπό να μειωθεί παγκοσμίως ο ανθρώπινος πληθυσμός και ταυτόχρονα να κερδοσκοπήσει εκμεταλλευόμενος τους εμβολιασμούς που θα ακολουθήσουν. Με αυτό τον τρόπο δίνεται επίσης η δυνατότητα να εμφυτευτούν στα σώματα μικρό-επεξεργαστές ώστε να ελέγχεται η ανθρωπότητα. Στους κύκλους του εσωτερισμού (New Age, ανατολικές πρακτικές) κυκλοφορεί ευρέως μια φαντασίωση που υποδηλώνει ότι η πανδημία έχει ως στόχο να συγκαλύψει τις επιδράσεις της 5G τεχνολογίας και πως ο ιός προέκυψε γιατί η άνθρωποι στη Wuhan της Κίνας εκτέθηκαν στις επικίνδυνες συχνότητες που συμβαδίζουν με αυτήν την τεχνολογία. Ο Ιρανός πολιτικός ηγέτης Ayatollah Chamenei διατύπωσε την άποψη πως σε ό,τι αφορά τον ιό, πρόκειται για μια επίθεση με βιολογικά όπλα ενάντια στην χώρα του.


Αυτού του είδους οι υποθέσεις και εικασίες που οδηγούν συχνά στο συμπέρασμα ότι κάποιοι κακοπροαίρετοι άνθρωποι ή ομάδες, προκαλούν με πρόθεση καταστροφικά γεγονότα, τα οποία είναι υπεύθυνα για συνακόλουθες βλάβες στους ανθρώπους – ονομάζονται ’’θεωρίες συνωμοσίας’’.



Α. Η επίθεση στο παγκόσμιο κέντρο εμπορίου (World Trade Center) στις 11 Σεπτεμβρίου 2001 σκηνοθετήθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση, ως πρόσχημα για να επιτεθεί στο Ιράκ και να διασφαλίσει τα αποθέματα πετρελαίου της χώρας για λογαριασμό της.


Β. Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατασκεύασαν τον ιό HIV με σκοπό να μειώσουν τον πληθυσμό της Αφρικής.


Γ. Το τσουνάμι στην νοτιοανατολική Ασία τον Δεκέμβρη του 2004 που είχε ως συνέπεια 300.000 νεκρούς προκλήθηκε από μια ατομική βόμβα που πυροδότησαν Εβραίοι και Αμερικανοί. Ως απόδειξη γι αυτόν τον ισχυρισμό προβάλλεται το υποτιθέμενο γεγονός μιας έγκαιρης εγκατάλειψης της χώρας από 40.000 ισραηλινούς τουρίστες.


Δ. Η επιβίβαση του ανθρώπου στο φεγγάρι κινηματογραφήθηκε στην γη και διαδόθηκε ως ψευδές γεγονός από την NASA.



Οι θεωρίες συνωμοσίας δεν προσφέρουν μόνο ένα κίνητρο και μια δικαιολογία για βίαιες πράξεις που τελούνται από βαριά ψυχικά ασθενείς.  Μια έρευνα του ιδρύματος Friedrich Ebert αποκαλύπτει έναν σημαντικό συσχετισμό ανάμεσα σε θεωρίες συνωμοσίας και την προδιάθεση για βιαιοπραγίες από την πλευρά των υποστηρικτών τους (Zick 2019).  Σε αυτόν το συσχετισμό είναι προσανατολισμένη και η παρούσα δημοσίευση:


Για ποιους λόγους προστρέχουν οι άνθρωποι σε θεωρίες συνωμοσίας; Κάτω από ποιες προϋποθέσεις μπορούν να γίνουν επικίνδυνοι για άλλους; Και τέλος, ποια μπορεί να είναι η συνεισφορά των κλινικών μας εμπειριών στην απάντηση αυτών των ερωτημάτων; Και σε ποιο βαθμό μας προσφέρουν κάποιες ενδείξεις για δυνατότητες παρέμβασης εκτός του θεραπευτικού πεδίου; 


Συνεχίζεται...


Απόδοση από την γερμανική γλώσσα,

Κώστας Σκαρπίδης